Trường Kinh doanh

Đại học Kinh tế TP.HCM: QS và THE trong bức tranh quản trị đại học - Ảnh: UEH

Phóng viên đã có cuộc trao đổi với PGS.TS. Bùi Quang Hùng - Phó Giám đốc phụ trách UEH để làm rõ cách UEH tiếp cận QS và THE trong chiến lược nâng cao chất lượng đào tạo, nghiên cứu, uy tín học thuật và hợp tác quốc tế.

* Hiện nay, vai trò của các bảng xếp hạng quốc tế như QS và THE như thế nào?

- PGS.TS. Bùi Quang Hùng: Trong bối cảnh giáo dục đại học Việt Nam chuyển từ phát triển theo chiều rộng sang nâng cao chất lượng, chuẩn mực và trách nhiệm giải trình, trường nhìn nhận các bảng xếp hạng quốc tế như QS và THE là công cụ định hướng và tham chiếu cho quản trị đại học, còn vị trí thứ hạng chỉ là một con số, không phải đích đến cuối cùng.

QS và THE giúp chuyển việc đánh giá đại học từ cảm tính sang các thước đo định lượng dựa trên dữ liệu, phản ánh rõ hơn năng lực đào tạo, nghiên cứu và quản trị thực chất.

QS và THE phản ánh khá toàn diện năng lực cốt lõi của một đại học tiên tiến, tập trung vào bốn trụ cột: chất lượng giảng dạy, nghiên cứu khoa học, quốc tế hóa và gắn kết với thị trường lao động. 

Việc phân tách theo khu vực (QS Asia và THE Asia) giúp các đại học Việt so sánh trong không gian châu Á - nơi có bối cảnh phát triển và cấu trúc hệ thống giáo dục tương đồng với Việt Nam. 

Dù có cách đo và trọng số khác nhau, QS và THE có nhiều tiêu chí tương đồng về bản chất, đặc biệt ở đào tạo, nghiên cứu, quốc tế hóa và hợp tác doanh nghiệp. UEH không tiếp cận từng bảng xếp hạng riêng lẻ, mà tập trung vào điểm giao của các tiêu chí, coi đó là nội hàm chung để soi chiếu và nâng cấp toàn diện năng lực nội tại.

Đối chiếu tiêu chí đánh giá giữa QS Asia và THE Asia (Lưu ý: các tiêu chí được giữ nguyên Tiếng Anh để đảm bảo ngữ nghĩa. Các tiêu chí tương đồng được xếp ngang hàng)

* Vậy QS và THE được trường cụ thể hóa như thế nào trong việc nâng cấp chất lượng hoạt động đào tạo?

- Khi đối sánh theo nhóm tiêu chuẩn Đào tạo của QS và THE, trường đạt và vượt 7/10 tiêu chí so với chuẩn trong nước và tiệm cận chuẩn nhóm 250 đại học hàng đầu khu vực Châu Á. 

Tuy nhiên, kết quả đối sánh cũng chỉ ra những thách thức rõ ràng, đặc biệt là bài toán đội ngũ giảng viên. UEH là một đại học trọng điểm quốc gia với quy mô đào tạo lớn, trong khi số lượng và cơ cấu giảng viên vẫn còn khoảng cách so với chuẩn khu vực, UEH gặp áp lực lớn trong việc đáp ứng các tiêu chí về tỷ lệ sinh viên/giảng viên và năng lực giảng dạy - nghiên cứu, nhất là ở các lĩnh vực mới và liên ngành. 

Đây chính là những nội dung mà QS và THE giúp trường nhìn nhận rõ để tiếp tục điều chỉnh chiến lược phát triển đào tạo trong giai đoạn tiếp theo, đặc biệt là chiến lược đào tạo đa ngành, tiên phong nhóm ngành kinh doanh, kinh tế gắn với công nghệ, thiết kế ứng dụng.

* Đối với lĩnh vực Nghiên cứu khoa học, QS và THE đóng vai trò định hướng như thế nào?

- Các bảng xếp hạng này đánh giá năng lực nghiên cứu thông qua nhiều tiêu chí cốt lõi như số lượng và chất lượng công bố quốc tế, mức độ trích dẫn, tác động nghiên cứu trong chuyên ngành, chất lượng môi trường nghiên cứu và uy tín học thuật của đội ngũ giảng viên - nhà khoa học.

Với rất nhiều chính sách phát triển đại học định hướng nghiên cứu, trong 5 năm gần đây, số lượng công bố quốc tế của trường tăng 4,7 lần, trong đó Q1-Q2 chiếm khoảng 85%, cho thấy sự dịch chuyển rõ rệt từ tăng trưởng về số lượng sang nâng cao chất lượng.

Chất lượng nghiên cứu tiếp tục được cải thiện thông qua các chỉ số trích dẫn, FWCI và tỷ lệ bài báo thuộc nhóm CiteScore cao, phản ánh mức độ ảnh hưởng và lan tỏa của các kết quả nghiên cứu trong cộng đồng học thuật quốc tế.

Tuy nhiên, khi đối sánh với các trường top đầu châu Á, trường vẫn đối mặt với những thách thức mang tính cấu trúc. Hiệu suất nghiên cứu tính trên mỗi giảng viên còn thấp so với chuẩn khu vực; đội ngũ nhà khoa học đầu ngành có vai trò dẫn dắt, định hướng và tạo ảnh hưởng học thuật quốc tế chưa nhiều; quy mô và hiệu quả hoạt động của các nhóm nghiên cứu mạnh chưa tương xứng với tham vọng phát triển. 

Đây chính là những tiêu chí trọng yếu trong QS và THE mà trường cần tiếp tục đầu tư dài hạn nếu muốn duy trì và cải thiện vị thế xếp hạng trong thời gian tới.

* QS và THE tác động như thế nào đến uy tín thương hiệu UEH trong cộng đồng học thuật  và thị trường lao động?

- QS và THE được xem là ngôn ngữ chung của cộng đồng học thuật và thị trường lao động quốc tế, phản ánh mức độ nhận diện và niềm tin từ bên ngoài. Trong đó, các tiêu chí như danh tiếng đối với cộng đồng học thuật và danh tiếng đối với nhà tuyển dụng được xây dựng trên khảo sát quy mô lớn đối với giới học thuật và nhà tuyển dụng toàn cầu.

UEH đã khẳng định vị thế là đại học trọng điểm và đại học đầu ngành trong nước; tuy nhiên, trong không gian khu vực và quốc tế, danh tiếng học thuật và mức độ nhận diện thương hiệu vẫn cần tiếp tục được nâng cao. Do đó, trong thời gian tới, trường sẽ có rất nhiều chính sách thu hút các học giả, nhà nghiên cứu quốc tế hàng đầu.

PGS.TS. Bùi Quang Hùng - Phó Giám đốc phụ trách UEH - Ảnh: UEH

* Trong hợp tác quốc tế, vai trò của thứ hạng QS và THE được nhìn nhận ra sao?

- Xếp hạng không thể thay thế chất lượng thực chất, nhưng trong hợp tác quốc tế, thứ hạng thường là điều kiện khởi đầu. Khi triển khai các chương trình liên thông, đồng cấp bằng hay hợp tác nghiên cứu, vị trí trên QS và THE giúp các đại học hàng đầu thế giới có cái nhìn ban đầu về năng lực đào tạo, nghiên cứu và quản trị của trường.

Hiện nay, UEH thuộc Top 301+ các Đại học tốt nhất châu Á trên BXH QS Asia 2026, Top 136 các Đại học tốt nhất Châu Á trên BXH Times Higher Education 2025, Top 501-600 Đại học thế giới trên BXH Times Higher Education 2025, 2026.

Đây là điều kiện quan trọng để UEH thiết lập quan hệ hợp tác win-win, duy trì và cải thiện vị thế xếp hạng tương xứng với chất lượng và định hướng phát triển quốc tế của mình.

Số lượng đại học tham gia các bảng xếp hạng này tăng khoảng 20-30% mỗi năm. Vì vậy, trụ hạng đã khó và thăng hạng còn khó hơn. Như đã nói, thứ hạng phản ánh kết quả tích lũy dài hạn, đòi hỏi cải thiện đồng bộ từ đào tạo, nghiên cứu đến quản trị một cách bền vững.

Nguồn: Báo Tuổi Trẻ