Phòng Đào tạo

[Báo Tuổi Trẻ] - Biến đổi khí hậu, chuyển đổi mô hình tăng trưởng, đổi mới sáng tạo, bất bình đẳng và suy thoái sinh thái đang đặt ra những bài toán phức hợp, vượt xa khả năng giải quyết của từng ngành hay từng tổ chức riêng lẻ.

Đại học Kinh tế TP.HCM. Ảnh: UEH

Trong bối cảnh đó, Đại học Kinh tế TP.HCM (UEH) phát triển mô hình University - City Innovation Hub, nơi nhà trường không chỉ là không gian đào tạo và nghiên cứu, mà trở thành hạ tầng tri thức và nền tảng đồng sáng tạo cho phát triển bền vững của đô thị và vùng.

Từ nền tảng 50 năm đến yêu cầu phát triển mới

Sau gần nửa thế kỷ hình thành và phát triển, UEH đã khẳng định vị thế là một trong những cơ sở giáo dục đại học trọng điểm của Việt Nam - hội nhập, có uy tín học thuật quốc tế cùng mạng lưới đối tác toàn cầu. 

Nhà trường không chỉ góp phần đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho đất nước, mà còn đóng góp ngày càng rõ nét vào nghiên cứu ứng dụng, tư vấn chính sách và đổi mới sáng tạo.

Tháng 10-2023, Thủ tướng Chính phủ ký quyết định chuyển Trường đại học Kinh tế TP.HCM thành đại học. Đây không chỉ là dấu mốc pháp lý, mà còn đặt ra yêu cầu mới về mô hình phát triển, quản trị và vai trò xã hội của nhà trường trong bối cảnh toàn cầu hóa và phát triển bền vững.

Với triết lý giáo dục "Tiên phong học thuật, phụng sự xã hội, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và định hướng bền vững", UEH xác lập tầm nhìn trở thành đại học đa ngành, hành động bền vững, hướng tới nhóm đại học hàng đầu châu Á và có ảnh hưởng toàn cầu vào năm 2045. 

Thay vì theo đuổi tăng trưởng thuần túy về quy mô hay xếp hạng, nhà trường lựa chọn con đường phát triển dựa trên tác động xã hội, nơi tri thức được kiểm chứng thông qua đóng góp cụ thể cho phát triển bền vững.

Thế giới đang bước vào giai đoạn chuyển đổi sâu sắc, nơi các vấn đề kinh tế, xã hội, môi trường và công nghệ đan xen chặt chẽ. Những thách thức này không thể giải quyết bằng tư duy đơn ngành hay trong phạm vi của một tổ chức riêng lẻ. 

Trong bối cảnh đó, giáo dục đại học cần chuyển từ vai trò truyền thụ tri thức sang tác nhân chủ động của phát triển, cùng chính quyền, doanh nghiệp và cộng đồng đồng thiết kế và thử nghiệm các giải pháp mới.

Từ nhận thức này, UEH từng bước chuyển từ mô hình "đại học bền vững" sang vai trò điều phối hệ sinh thái đổi mới đô thị - vùng, dựa trên sự kế thừa nội lực, tích lũy kinh nghiệm và mở rộng hợp tác.

Mô hình University - City Innovation Hub

Đây là mô hình kết nối, đồng sáng tạo chiến lược do UEH khởi xướng, lấy cảm hứng từ các trung tâm đổi mới sáng tạo toàn cầu như MIT Solve (Hoa Kỳ), TU Delft (Hà Lan), Aalto Otaniemi (Phần Lan), kết hợp với thực tiễn của Việt Nam để phát triển một hệ sinh thái đổi mới mở, có khả năng thích ứng, tích hợp công nghệ và chuyển đổi số.

Khuôn viên Đại học Kinh tế TP.HCM. Ảnh: UEH

Trong mô hình này, UEH được định vị như hạt nhân điều phối của hệ sinh thái đổi mới đô thị - vùng - toàn cầu. Đại học không chỉ sản sinh tri thức, mà còn kích hoạt các quá trình chuyển đổi phát triển thông qua kết nối học thuật, chính sách, doanh nghiệp, cộng đồng và môi trường tự nhiên.

Với vai trò là hạt nhân của một khu vực sáng tạo, số hóa, xanh và nhân văn, UEH tạo cầu nối giữa:

- Học thuật - kinh tế - quản trị - công nghệ - khởi nghiệp - văn hóa - nghệ thuật - phát triển đô thị;

- Không gian vật lý (khuôn viên đại học xanh - thông minh, thư viện mở, phòng thí nghiệm sống...) và không gian số (nền tảng số, dữ liệu mở, công cụ phân tích thông minh);

- Giáo dục định hướng việc làm chuyển sang giáo dục đồng sáng tạo và khởi nghiệp đổi mới sáng tạo - nơi người học trở thành người tạo việc làm, nhà đổi mới xã hội, doanh nhân sáng tạo.

Mô hình được xây dựng trên nguyên lý Quintuple Helix, nhấn mạnh sự hợp tác giữa nhà trường, chính quyền, doanh nghiệp, cộng đồng và môi trường tự nhiên. Nhà trường giữ vai trò điều phối, tạo điều kiện để các bên cùng đồng thiết kế, thử nghiệm và nhân rộng giải pháp trong bối cảnh thực tiễn.

Cơ chế bánh đà tri thức đổi mới sáng tạo tạo ra vòng xoáy phát triển liên tục: trải nghiệm học tập tạo ra sáng kiến; sáng kiến được thử nghiệm trong phòng thí nghiệm sống; kết quả tác động trở lại chính sách và phát triển địa phương; từ đó thu hút thêm nguồn lực và tiếp tục nuôi dưỡng giáo dục, nghiên cứu và đổi mới.

University - City Innovation Hub được vận hành dựa trên năm trụ cột chiến lược: Đào tạo - nghiên cứu - vận hành - quản trị - cộng đồng. Đào tạo chuyển sang học tập thông minh, cá nhân hóa và suốt đời. 

Nghiên cứu phát triển theo hướng từ tri thức đến tác động, tạo ra chính sách, giải pháp và khởi nghiệp khoa học - công nghệ. Vận hành khuôn viên trở thành phòng thí nghiệm sống quy mô đô thị cho các giải pháp xanh và kinh tế tuần hoàn. 

Quản trị dựa trên dữ liệu và nền tảng số, hướng tới đồng quản trị. Cộng đồng là không gian nuôi dưỡng văn hóa, nghệ thuật và đổi mới xã hội.

University - City Innovation Hub đánh dấu bước chuyển chiến lược của UEH - từ một đại học đa ngành, bền vững sang nền tảng đổi mới đô thị mở, nơi đại học trở thành hạ tầng tri thức và "bộ não điều phối" cho phát triển.

Với vai trò hạt nhân kết nối học thuật, chính sách, doanh nghiệp, cộng đồng và tự nhiên, UEH đang góp phần định hình một cách tiếp cận mới cho giáo dục đại học Việt Nam: đại học không đứng ngoài dòng chảy phát triển, mà đồng hành cùng thành phố và xã hội trong kiến tạo tương lai bền vững.

Nguồn: Báo Tuổi Trẻ