Tọa đàm được chủ trì bởi TS. Dương Kim Thế Nguyên - Trưởng Khoa Luật UEH; PGS.TS. Phạm Duy Nghĩa - Phó Chủ tịch Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC), nguyên Trưởng Khoa Luật UEH; và LS. Trương Hữu Ngữ - Luật sư Điều hành Công ty Luật TNHH Vilasia. Cùng tham dự và trao đổi là đông đảo đại biểu đến từ UEH, các tổ chức nghề nghiệp, đơn vị đối tác, đội ngũ giảng viên, cựu giảng viên, cựu sinh viên và những người đang trực tiếp hoạt động trong thực tiễn pháp lý. Với những góc nhìn khác nhau, Toạ đàm đã tạo nên một không gian đối thoại đa chiều, nơi câu chuyện đổi mới đào tạo luật được tiếp cận từ cả nghiên cứu học thuật, giảng đường và thực tiễn hành nghề.

Các diễn giả và khách mời tham gia Tọa đàm “Đổi mới nghiên cứu, đào tạo và hành nghề luật trong bối cảnh chuyển đổi số và ứng dụng AI”.

Trong bối cảnh công nghệ ngày càng tham gia sâu vào quá trình tiếp cận thông tin, phân tích dữ liệu và hỗ trợ ra quyết định, yêu cầu đặt ra đối với người học và người hành nghề pháp lý cũng đang thay đổi. Từ đó, Tọa đàm tập trung làm rõ hai vấn đề có mối liên hệ chặt chẽ: sự chuyển dịch của nghề luật trước tác động của công nghệ và yêu cầu đổi mới phương thức đào tạo nhằm đưa người học đến gần hơn với thực tiễn nghề nghiệp.

Phát biểu mở đầu Tọa đàm, TS. Dương Kim Thế Nguyên - Trưởng Khoa Luật UEH nhấn mạnh yêu cầu đổi mới giáo dục pháp luật trước những biến chuyển nhanh chóng của công nghệ và môi trường nghề nghiệp. Theo đó, đào tạo luật không chỉ dừng ở việc truyền đạt kiến thức, mà cần phát triển cho người học năng lực tư duy, khả năng thích ứng và giải quyết các vấn đề thực tiễn. Từ đó, sự kết nối giữa nghiên cứu, đào tạo và thực tiễn hành nghề tiếp tục được đặt ra như một yêu cầu quan trọng trong chuẩn bị nguồn nhân lực pháp lý cho bối cảnh mới.

TS. Dương Kim Thế Nguyên - Trưởng Khoa Luật UEH phát biểu mở đầu Tọa đàm.

Mở đầu bài tham luận, PGS.TS. Phạm Duy Nghĩa – Phó Chủ tịch Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC), Nguyên Trưởng khoa Luật UEH trình bày tham luận với đề tài “Luật sư trong thời đại thuật toán - Từ không gian mạng đến triết lý hệ thống pháp luật trong kỷ nguyên AI”.

Từ sự phát triển nhanh chóng của không gian số và trí tuệ nhân tạo, tham luận gợi mở nhiều vấn đề về cách công nghệ đang tác động đến tư duy pháp lý, phương thức tiếp cận thông tin và hoạt động nghề nghiệp của luật sư. Khi các công cụ thuật toán ngày càng tham gia sâu vào quá trình tìm kiếm, xử lý và phân tích dữ liệu, câu hỏi đặt ra không chỉ là công nghệ có thể hỗ trợ nghề luật đến đâu, mà còn là cách con người kiểm soát, sử dụng và chịu trách nhiệm đối với các quyết định có sự hỗ trợ của công nghệ. Khi AI Generative có khả năng tự động hóa hàng loạt các tác vụ nghiên cứu, tra cứu cơ bản, mô hình tính phí truyền thống của các công ty luật có khả năng bị ảnh hưởng, đồng thời đẩy giới luật sư trẻ vào nguy cơ bị thay thế nếu họ vướng phải rào cản "mù tịt" về kỹ thuật (Technical Illiteracy)

Qua đó, tham luận nhấn mạnh người hành nghề luật phải chuyển dịch từ tư duy giải quyết hậu quả sang tư duy "Compliance-by-Design" (tuân thủ từ khâu thiết kế). Luật sư tương lai phải trở thành cầu nối, chuyển hóa logic của kỹ thuật thành cú pháp của pháp lý. Quan trọng hơn cả, giữa một thế giới được vận hành bởi máy móc xử lý dữ liệu khổng lồ nhưng hoàn toàn vắng bóng khái niệm về đạo đức hay sự trắc ẩn, thì tư duy phản biện, năng lực thấu cảm và bản lĩnh bảo vệ lẽ phải chính là lằn ranh cuối cùng giúp con người không bao giờ bị AI thay thế.

PGS.TS. Phạm Duy Nghĩa trình bày tham luận “Luật sư trong thời đại thuật toán - Từ không gian mạng đến triết lý hệ thống pháp luật trong kỷ nguyên AI”.

Tiếp nối góc nhìn về công nghệ và nghề luật, LS. Trương Hữu Ngữ - Luật sư điều hành Công ty Luật TNHH Vilasia mang đến tham luận “Phòng thực hành công ty luật thu nhỏ trong trường Luật”, tập trung vào yêu cầu tăng cường tính thực tiễn trong quá trình đào tạo.

Theo đó, mô hình Phòng thực hành này sẽ vận hành như một công ty luật thu nhỏ, nơi sinh viên được phân chia vai trò, nhận việc và xử lý các hồ sơ từ thực tế hoặc mô phỏng, dưới sự hướng dẫn của giảng viên và luật sư hành nghề. Sinh viên sẽ được rèn giũa qua nhịp làm việc hằng tuần: từ khâu tiếp nhận thông tin, đọc hồ sơ, đề xuất phương án cho đến khi giao sản phẩm cuối cùng. Dù không thay thế hoàn toàn các môn học hay kỳ thực tập truyền thống, mô hình Phòng thực hành tạo ra một hệ thống chuẩn mực để lấp đầy khoảng trống thực hành, giúp người học không chỉ biết tra luật mà còn biết tư duy và đưa ra khuyến nghị giải quyết vấn đề như một luật sư thực thụ

Thông qua việc làm quen với cách tiếp nhận công việc, phân tích tình huống, đề xuất phương án xử lý và phối hợp trong môi trường mô phỏng nghề nghiệp, sinh viên có thêm cơ hội rèn luyện tư duy và kỹ năng trước khi bước vào thị trường lao động.

Từ đó, khoảng cách giữa kiến thức học thuật và yêu cầu thực tiễn có thể từng bước được thu hẹp; người học không chỉ tiếp nhận kiến thức pháp luật mà còn hình thành tư duy nghề nghiệp, khả năng xử lý tình huống và năng lực thích ứng với môi trường hành nghề.

LS. Trương Hữu Ngữ chia sẻ tham luận “Phòng thực hành công ty luật thu nhỏ trong trường Luật”.

Hai tham luận, từ hai điểm xuất phát khác nhau, cùng dẫn đến một câu hỏi chung: đào tạo luật cần thay đổi như thế nào để người học có thể bước vào một nghề nghiệp đang thay đổi nhanh chóng bởi công nghệ?

Phần trao đổi sau đó tiếp tục mở rộng cuộc đối thoại với những chia sẻ từ LS. Hồ Hữu Hoành - Công ty Luật TNHH Saigonmind; NGƯT.TS. Lê Văn Hưng - nguyên Trưởng Khoa Luật UEH, cùng các đại biểu tham dự. Những góc nhìn từ học thuật và thực tiễn cho thấy đổi mới không chỉ nằm ở việc cập nhật nội dung chương trình, mà còn liên quan đến cách tổ chức môi trường học tập, phương thức rèn luyện năng lực nghề nghiệp và cơ chế kết nối người học với thực tiễn pháp lý. 

NGƯT.TS. Lê Văn Hưng – Nguyên Trưởng Khoa Luật UEH chia sẻ góc nhìn và đóng góp ý kiến tại Tọa đàm.

LS. Hồ Hữu Hoành - Công ty Luật TNHH Saigonmind trao đổi tại phiên thảo luận của Tọa đàm.

Bà Nguyễn Thị Dung – Cựu Sinh viên Khoa Luật Khóa 38 trao đổi tại phiên thảo luận của Tọa đàm

Từ câu chuyện trí tuệ nhân tạo trong nghề luật đến việc đưa thực tiễn hành nghề vào giảng đường, các trao đổi cùng cho thấy đổi mới đào tạo luật cần được đặt trong sự kết nối giữa nhà trường, giới hành nghề và cộng đồng nghề nghiệp. Nhà trường cung cấp nền tảng học thuật, giới hành nghề mang đến kinh nghiệm thực tiễn, còn doanh nghiệp và các tổ chức nghề nghiệp phản ánh những yêu cầu mới của thị trường; từ đó, người học có điều kiện chuyển hóa kiến thức thành năng lực nghề nghiệp.

Vì vậy, vấn đề không chỉ là “Công nghệ có thể làm thay luật sư đến đâu?”, mà quan trọng hơn là người làm luật cần chuẩn bị gì để làm chủ sự thay đổi. Bên cạnh hiểu biết về công nghệ, tư duy phản biện, năng lực giải quyết vấn đề và khả năng thích ứng, nền tảng tư duy pháp lý cùng những giá trị cốt lõi của nghề luật vẫn là yếu tố không thể thay thế.

Sau phần trao đổi chuyên môn, Khoa Luật đã trao tặng quà lưu niệm đến các diễn giả như lời cảm ơn trân trọng đối với những chia sẻ học thuật, kinh nghiệm thực tiễn và sự đồng hành cùng Khoa Luật trong các hoạt động chuyên môn.

Đại diện Khoa Luật UEH trao tặng quà lưu niệm đến các diễn giả tham gia Tọa đàm.

Tọa đàm khép lại nhưng cuộc đối thoại thì vẫn tiếp tục. Bởi giữa một môi trường pháp lý đang chuyển động nhanh, việc đổi mới nghiên cứu và đào tạo không phải là một đích đến, mà là một quá trình liên tục kết nối tri thức với thực tiễn, giảng đường với nghề nghiệp và con người với công nghệ.

Thông qua Tọa đàm, Khoa Luật UEH tiếp tục thúc đẩy không gian trao đổi học thuật gắn với thực tiễn, tăng cường kết nối giữa nhà trường và cộng đồng nghề nghiệp, qua đó góp phần định hướng những cách tiếp cận mới trong nghiên cứu, đào tạo và phát triển nguồn nhân lực pháp lý trong bối cảnh chuyển đổi số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo.

Khoa Luật UEH trân trọng cảm ơn Quý Thầy Cô, Quý Luật sư, Quý Đối tác, chuyên gia, cựu giảng viên, cựu sinh viên và toàn thể khách mời đã hiện diện, chia sẻ và cùng tạo nên một không gian đối thoại học thuật - nghề nghiệp nhiều chiều.

Tin, ảnh: Khoa Luật, Trường Kinh tế, Luật và Quản lý Nhà nước, UEH