Bóc tách Top 7 dự án tại Chung kết, nơi Gen Z đã giải mã các "bài toán khó" của doanh nghiệp

1. Đội FTUEH – Dự án LogiCarb: Xanh hóa ngành Cảng biển từ dữ liệu chính xác 

Thành viên: Lê Yến Nhi (FTU) (Leader), Nguyễn Ngọc Thanh, Nguyễn Xuân Tùng (FTU), Nguyễn Hoàng Phúc, Lê Ngô Như Phương. 

Ngành hàng hải toàn cầu đang chịu áp lực xanh hóa khổng lồ khi 67% hãng tàu cam kết giảm phát thải vào năm 2030, trong đó các cảng biển đóng góp khoảng 10% vào tổng lượng phát thải này. Tại Việt Nam, quy định kiểm kê khí nhà kính (KNK) đã trở thành nghĩa vụ pháp lý từ năm 2024, với mức phạt lên tới 100 triệu đồng/lần nếu không tuân thủ.

Phần trình bày dự án của Đội FTUEH

Nền tảng LogiCarb ra đời giúp tự động hóa quá trình thu thập dữ liệu từ hệ thống TOS và thiết bị IoT. LogiCarb chứng minh khả năng rút ngắn thời gian lập báo cáo ESG từ 30 ngày xuống dưới 5 ngày với độ chính xác dữ liệu đạt trên 95%. Về mặt vận hành, dự án giúp các cảng biển giảm 20-30% thời gian lãng phí (idle time) của thiết bị, qua đó tiết kiệm trực tiếp từ 15-25% lượng diesel tiêu thụ.

LogiCarb hướng đến chuẩn hóa báo cáo phát thải cho toàn ngành cảng biển Việt Nam, dự kiến giúp giảm 15% lượng CO2 trong vòng 3 năm. Dự án không chỉ giúp doanh nghiệp tuân thủ pháp luật mà còn biến chi phí ESG thành lợi thế cạnh tranh quốc tế, tạo nền tảng dữ liệu vững chắc để Việt Nam tiến tới Net-Zero vào năm 2050.

Đội thi thể hiện tư duy phản biện của mình với Ban Giám khảo

2. Đội GIA ĐÌNH NHỎ HẠNH PHÚC TO – Dự án CoffyMate: Đồ chơi từ rác thải nông nghiệp và Giá trị nhân văn cho trẻ khiếm thị 

Thành viên: Nguyễn Minh Chiến (Leader), Phạm Lê Ngọc Lan, Huỳnh Ngọc Thi, Lương Thị Bạch Dương. 

Đồ chơi truyền thống hiện nay chứa tới 126 chất độc hại và mất đến 400 - 500 năm để phân rã. Trong khi đó, nguồn phế phẩm nông nghiệp lại khổng lồ: mỗi năm TP.HCM thải ra 2,3 triệu tấn bã mía (41% bị loại bỏ) và hơn 314.000 kg bã cà phê mỗi ngày. Về mặt xã hội, Việt Nam hiện có 2 triệu người khiếm thị nhưng 43% trẻ em khiếm thị không được đến trường.

Đội GIA ĐÌNH NHỎ HẠNH PHÚC TO đưa ra giải pháp đồ chơi từ bã mía và bã cà phê

Đội mang đến giải pháp sản xuất đồ chơi từ bã mía và bã cà phê với mức giá cực kỳ cạnh tranh, chỉ 80.000 VNĐ/bộ. Việc thay thế nhựa bằng vật liệu sinh học này giúp cắt giảm thực tế 82% lượng phát thải KNK trong suốt vòng đời sản phẩm, tương đương giảm 3,55 tấn CO2e trên mỗi tấn sản phẩm.

Không chỉ giải quyết gánh nặng rác thải nông nghiệp và nhựa độc hại, dự án mang lại giá trị nhân văn to lớn thông qua việc tích hợp chữ nổi Braille vào sản phẩm, cung cấp một công cụ học tập an toàn và hữu ích cho trẻ em khiếm thị.

Đội thi thảo luận để trả lời câu hỏi từ Ban Giám khảo

3. Đội IN5PIRE – Dự án Shopee Green Circle: Liên minh tuần hoàn cho bao bì Thương mại điện tử 

Thành viên: Nguyễn Trần Anh Duy (Leader), Võ Ngọc Bảo Di, Nguyễn Hoàng Minh Khôi, Trần Nguyễn Xuân Diệu, Trần Phạm Quỳnh Lam. 

Đội IN5PIRE giới thiệu về dự án

Ngành Thương mại điện tử (TMĐT) Việt Nam đang tạo ra lượng rác thải nhựa khổng lồ, ước tính khoảng 171.000 tấn mỗi năm. Điều này kéo theo gánh nặng chi phí từ chính sách Trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất (EPR) lên tới 10.914đ/kg.
IN5PIRE đề xuất thay thế túi LDPE dùng một lần bằng bao bì mono-material 100% rHDPE có khả năng tái sử dụng hơn 20 lần. Mỗi túi được tích hợp mã định danh QR UUID trên nền tảng Blockchain để truy xuất nguồn gốc. Tính toán tài chính cho thấy, mô hình này mang lại thặng dư thực tế 2.789 VNĐ/đơn hàng và giúp giảm hơn 87% lượng CO2 phát thải so với túi nhựa LDPE truyền thống.

Đội thi lắng nghe câu hỏi từ Ban Giám khảo

Dự án xây dựng một liên minh khép kín bền vững giữa các "ông lớn": Shopee, Duy Tân Recycling và Haplast. Giải pháp không chỉ giúp doanh nghiệp tối ưu chi phí, hoàn thiện hồ sơ EPR mà còn thúc đẩy hành vi tiêu dùng xanh của người dùng thông qua hệ thống thưởng Shopee Xu.

4. Đội SUSTAINOVA – Dự án ResQFood: Ứng dụng công nghệ giải cứu thực phẩm dư thừa 

Thành viên: Nguyễn Hồ Ngọc Phúc (Leader), Lê Trọng Phú, Trương Thị Thúy, Nguyễn Chí Công, Lê Quân Nghi. 

Việt Nam đang lãng phí 8 triệu tấn thực phẩm mỗi năm (tương đương 3,9 tỷ USD, chiếm gần 2% GDP). Đáng chú ý, 50% cửa hàng bánh nướng chọn cách tiêu hủy bánh tồn cuối ngày, trong khi 57,7% sinh viên luôn tìm kiếm đồ ăn giá rẻ nhưng lại lo ngại về an toàn thực phẩm.

Đội SUSTAINOVA trình bày trong vòng thi Bứt phá

ResQFood là nền tảng trung gian kết nối để giải cứu thực phẩm với giá trị đơn hàng trung bình khoảng 30.000đ. Nền tảng thực tế giúp sinh viên tiết kiệm từ 100-500 nghìn VNĐ/tháng. Chỉ tính riêng việc giải cứu 4.000 kg bánh sẽ giúp giảm trực tiếp khoảng 8,4 tấn CO2e xả ra môi trường.

ResQFood tạo ra mô hình Win-Win-Win: Tiệm bánh thu hồi doanh thu, sinh viên có bữa ăn rẻ và an toàn, môi trường giảm phát thải. Với hệ thống quản lý rủi ro an toàn thực phẩm nhiều lớp, dự án kỳ vọng giúp 60% người dùng chuyển đổi sang lối sống tiêu dùng có trách nhiệm.

Đội thi trình bày phần trả lời vấn đề Ban Giám khảo quan tâm

5. Đội PINEAPPLE – Dự án ECOPINE: Biến lá dứa thành bao bì sinh học đạt chuẩn Châu Âu 

Thành viên: Nguyễn Hoàng Trọng Huy (Leader), Nguyễn Nhật Trường, Phan Hoàng Nhất Thiên, Võ Phan Bảo Loan, Nguyễn Phương Ly. 

Chúng ta đang đối mặt với cuộc khủng hoảng kép khi 12 triệu tấn lá dứa bị thải bỏ tại các vùng nguyên liệu và 3,1 triệu tấn rác thải nhựa rò rỉ ra môi trường mỗi năm.

Đội thi trong phần phản biện

ECOPINE sản xuất bao bì sinh học từ sợi cellulose lá dứa kết hợp màng phủ chitosan từ vỏ tôm, với mức giá cực thấp chỉ từ 1.850 - 2.100 VNĐ. Sản phẩm sở hữu độ bền kéo cực cao (6709 KN), chịu nhiệt từ 70-120 độ C và phân hủy hoàn toàn trong tự nhiên chỉ từ 3-6 tháng. Ngay trong năm đầu tiên, dự án dự kiến xử lý 101 tấn lá dứa và giảm 91 tấn CO2.

Không chỉ thay thế nhựa, ECOPINE giúp nông dân tăng thu nhập từ 2-5 triệu đồng/ha và tạo ra hàng chục việc làm mới tại địa phương. Đặc biệt, sản phẩm cung cấp hồ sơ đánh giá vòng đời (LCA) rõ ràng, minh bạch, giúp các thương hiệu toàn cầu đáp ứng tiêu chuẩn báo cáo bền vững CSRD khắt khe của Châu Âu.

6. Đội TEACLE – Dự án Ống hút sinh học từ Bã trà: Minh bạch dữ liệu và truy xuất nguồn gốc kỹ thuật số 

Thành viên: Nguyễn Ngọc Kim Ngân (Leader), Nguyễn Kim Ngân, Nguyễn Thị Yến Nhi, Lê Phạm Tường Vy. 

Việt Nam tiêu thụ 5,3 tỷ ống hút nhựa mỗi năm với tỷ lệ tái chế thấp hơn 0,01%, mất tới 500 năm để phân rã. Cùng lúc đó, 67.500 tấn bã trà bị thải ra, nếu chôn lấp toàn bộ sẽ sinh ra 2.445 tấn CO2e. Để xuất khẩu bao bì vào Châu Âu hiện nay, doanh nghiệp bị siết chặt bởi đạo luật chống phá rừng (EUDR) và báo cáo bền vững (CSRD).

Dự án xây dựng hệ thống sản xuất ống hút từ bã trà tại xưởng (Physical Hub) sử dụng năng lượng mặt trời, đáp ứng 30-40% nhu cầu điện năng. Điểm cốt lõi là hệ thống truy xuất nguồn gốc kỹ thuật số (Digital Traceability) bằng cảm biến IoT và mã QR, minh bạch hóa dữ liệu từ điểm thu gom bã trà đến tay người tiêu dùng.

Dự án tự hào đạt tiêu chuẩn của các chứng nhận khắt khe như HACCP, SGS, tạo cơ hội đưa cây trà Việt gia nhập chuỗi cung ứng xanh toàn cầu, giúp doanh nghiệp vượt qua các rào cản thương mại xanh quốc tế.

Đội TEACLE lắng nghe câu hỏi từ Ban Giám khảo

Đội thi thảo luận trả lời các câu hỏi phản biện từ Ban Giám khảo

7. Đội NA – Dự án MycoRice: Bao bì sinh học từ sợi nấm và rơm rạ 

Thành viên: Trần Bích Ngọc (Leader), Nguyễn Thị Yến Nhi, Nguyễn Vân Anh, Nguyễn Thị Thanh Nhàn. 

Tình trạng đốt rơm rạ tự phát tại các cánh đồng sau thu hoạch gây ra lượng phát thải khí nhà kính và bụi mịn (PM2.5) khổng lồ. Cùng lúc đó, ngành logistics vẫn đang tiêu thụ lượng lớn xốp EPS (xốp thông thường) độc hại, rất khó tái chế để chống sốc cho hàng hóa.

Đội NA mang đến giải pháp MycoRice: thu gom rơm rạ, sử dụng công nghệ sợi nấm (mycelium) hiện đại để nuôi cấy thành bao bì sinh học thay thế xốp EPS. Dự án tạo ra tác động kép: bảo vệ chất lượng không khí do giảm đốt đồng, cung cấp loại bao bì tự phân hủy an toàn cho môi trường, đồng thời tạo ra nguồn thu nhập phụ đầy tiềm năng cho người nông dân trồng lúa.

Đội NA trong vòng thi Bứt phá

Khép lại hành trình giải mã, sự xuất sắc của Top 7 ZESG 2026 chính là lời khẳng định đanh thép về bản lĩnh của thế hệ mới 

Mặc dù còn nhiều điểm phải cải thiện, nhiều yếu tố cần phải kiểm soát rủi ro, nhưng sự xuất sắc của Top 7 ZESG 2026 là minh chứng rõ nét nhất cho thấy thế hệ trẻ Gen Z hoàn toàn đủ năng lực để đưa ra những giải pháp thực tiễn, có chiều sâu nghiên cứu và được chứng minh bằng những con số tài chính, kỹ thuật cụ thể, chứ không chỉ dừng lại ở mức ý tưởng "xanh".

Viện Tài chính bền vững (SFI) xin trân trọng cảm ơn các Nhà tài trợ và Đối tác: Tân Cảng - Cái Mép (TCIT), Bureau Veritas, Viện Kế toán Công chứng Singapore (ISCA), DUYTAN Group, Dệt May Trung Quy, Yusen Logistics và Cleantech đã luôn đồng hành, cung cấp những case-study thực tế và hỗ trợ các đội thi biến ý tưởng thành những dự án có tác động thực sự đến cộng đồng.

Tin, ảnh: Viện Tài chính bền vững (SFI), Ban Truyền thông và Phát triển đối tác