Xu hướng gia tăng tranh chấp tài chính và yêu cầu hoàn thiện cơ chế pháp lý

Hội thảo được tổ chức đồng thời tại Hà Nội và TP.HCM, thu hút hơn 250 đại biểu tham dự, bao gồm các chuyên gia, trọng tài viên, luật sư, giảng viên và đại diện cộng đồng doanh nghiệp. Sự kiện là diễn đàn học thuật - thực tiễn quan trọng nhằm trao đổi về những vấn đề pháp lý nổi bật trong bối cảnh các giao dịch tài chính ngày càng phát triển về quy mô, đa dạng về cấu trúc và gia tăng mức độ liên kết giữa các chủ thể tham gia.

TS. Trần Thị Tuấn Anh - Phó Hiệu trưởng Trường Kinh tế, Luật và Quản lý Nhà nước UEH phát biểu khai mạc

PGS.TS. Phạm Duy Nghĩa - Phó Chủ tịch VIAC phát biểu khai mạc

Phát biểu tại Hội thảo, PGS.TS. Phạm Duy Nghĩa - Phó Chủ tịch VIAC, cho biết tranh chấp tài chính gia tăng mạnh từ năm 2024 và tiếp tục tăng trong năm 2025, trở thành một trong những nhóm vụ việc được thụ lý nhiều nhất tại VIAC. Trong bối cảnh giao dịch tài chính ngày càng phức tạp, việc xác định đúng thẩm quyền của cơ quan giải quyết tranh chấp trở thành yếu tố then chốt, có ý nghĩa quyết định đối với hiệu quả xử lý vụ việc.

Ở góc độ chính sách, ThS. Nguyễn Mạnh Đông - Phó Giám đốc Học viện Ngoại giao, nhận định việc xây dựng Trung tâm Tài chính Quốc tế sẽ thúc đẩy gia tăng các giao dịch tài chính đa bên, đa hợp đồng, qua đó đặt ra yêu cầu hoàn thiện cơ chế việc hoàn thiện cơ chế giải quyết tranh chấp minh bạch, hiệu quả và có tính thực thi cao.

Đại diện đơn vị đồng tổ chức, TS. Trần Thị Tuấn Anh - Phó Hiệu trưởng CELG UEH, nhấn mạnh Hội thảo là diễn đàn kết nối học thuật với thực tiễn, góp phần làm rõ các vấn đề pháp lý và đề xuất hướng hoàn thiện khung khổ pháp luật về trọng tài, hòa giải theo thông lệ quốc tế.

TS. Dương Kim Thế Nguyên - Trưởng Khoa Luật, CELG – UEH, điều phối phiên thảo luận

Trao đổi chuyên môn tại các phiên thảo luận

Phiên thảo luận thứ nhất tập trung vào các vấn đề pháp lý liên quan đến thẩm quyền trọng tài trong tranh chấp chuỗi, nhất là sự khác biệt về thỏa thuận trọng tài giữa các hợp đồng trong cùng một giao dịch. Các chuyên gia cho rằng điều này có thể dẫn đến xung đột thẩm quyền, phát sinh rủi ro về phán quyết không nhất quán và làm tăng chi phí, thời gian giải quyết tranh chấp.

Nguyên tắc Kompetenz-Kompetenz cũng được nhấn mạnh là nền tảng quan trọng của trọng tài thương mại. Tuy nhiên, việc áp dụng trong thực tiễn đòi hỏi Hội đồng Trọng tài phải xem xét toàn diện để xác định đúng phạm vi thẩm quyền, tránh chồng chéo hoặc bỏ sót tranh chấp liên quan.

Phiên thảo luận thứ hai tập trung vào cấu trúc đa tầng của các giao dịch tài chính hiện đại, với nhiều hợp đồng độc lập nhưng có liên hệ chặt chẽ về pháp lý. Các chuyên gia chỉ ra rằng giới hạn thẩm quyền của trọng tài đối với các bên không tham gia thỏa thuận trọng tài có thể dẫn đến phân mảnh tranh chấp, ảnh hưởng đến hiệu quả giải quyết vụ việc.

Khuyến nghị đối với việc thiết kế điều khoản giải quyết tranh chấp

Từ các phân tích và trao đổi tại Hội thảo, các chuyên gia thống nhất rằng việc kiểm soát rủi ro pháp lý cần được thực hiện ngay từ giai đoạn thiết kế giao dịch. Việc xây dựng điều khoản trọng tài thống nhất hoặc có tính tương thích cao, xác định rõ phạm vi thẩm quyền và chủ động dự liệu sự tham gia của các chủ thể liên quan được xem là những yếu tố then chốt nhằm hạn chế xung đột và nâng cao hiệu quả giải quyết tranh chấp.

Phiên thảo luận tại tọa đàm

Tăng cường hợp tác giữa CELG – UEH và VIAC

Trong khuôn khổ Hội thảo, VIAC và CELG – UEH đã tái ký kết Biên bản ghi nhớ hợp tác (MoU), tiếp tục củng cố quan hệ hợp tác giữa hai bên. Trước đó, giai đoạn 2023–2026, CELG và VIAC đã triển khai nhiều hoạt động thiết thực như đồng tổ chức hội thảo học thuật, trao đổi chuyên môn và tạo điều kiện để sinh viên UEH tiếp cận thực tiễn hoạt động trọng tài tại VIAC.

Lễ ký kết của Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC) và Trường Kinh tế, Luật và Quản lý Nhà nước (CELG) - UEH

Lễ ký kết tiếp tục khẳng định vai trò của CELG – UEH và VIAC trong việc kết nối học thuật với thực tiễn, góp phần thúc đẩy sự phát triển của lĩnh vực trọng tài tại Việt Nam trong bối cảnh hội nhập.

Trường Kinh tế, Luật và Quản lý Nhà nước (CELG) - UEH và Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC)

Trụ cột: Đào tạo, Cộng đồng

Dự án: UEH Connecting

Tin, ảnh: Khoa Luật, CELG